Rozwój i przeobrażenia
Tym, co w Bułgarii zastanawia, zadziwia i urzeka przede wszystkim - jest dynamiczny rozwój. Pierwszy z budzących podziw fenomenów dziejowych to fakt przetrwania odrębności narodowej mimo pięciuset lat wynaradawiającego nacisku tureckiego. Drugi fakt-to ambicja nadgonienia ogromnych zapóźnień cywilizacyjnych i kulturalnych spowodowanych turecką niewolą. Bułgarzy uzyskali niepodległość zaledwie przed stu laty w wyniku wojny rosyjsko-tureckiej 1877-78. W walce o tą niepodległość oddało na ziemi bułgarskiej życie tysiące Rosjan, Polaków (służących w armii carskiej) i Rumunów. Pamięć tej wojny i tych ofiar wciąż jest żywa wśród ludu bułgarskiego, a wdzięczność wyrażają niezliczone pomniki na polach bitew.
Po wyzwoleniu rozpoczął się opóźniony proces kapitalizacji, równolegle z nim rozbudowywano z podziwu godnym zapałem system powszechnej oświaty. Stosunki społeczne jednak przypominały okres wspólnoty rodowej. Niemal całe społeczeństwo składało się z wiejskiej biedoty. Na wsi panowała nędza. Jak pisze etnograf bułgarski Ch. Wakarelski - pożywieniem biedoty był często tylko chleb z solą, czosnkiem lub siekanymi ziołami.
Proces urbanizacji aż do drugiej wojny światowej postępował dość wolno, import artykułów przemysłowych opłacano jedynie eksportem płodów rolnych Sa domiar złego młode państewko wikłało się w wojny ze wszystkimi sąsiada Mówiło się wówczas o kotle bałkańskim wrzało tutaj nieustannie, raz za razem wybuchały krwawe walki.
Pod względem kulturalnym Bułgaria - mimo osiągnięć na polu oświaty elementarnej - była aż do drugiej wojny światowej izolowana od europejskiego kręgu kulturowego. Kultura bułgarska była bowiem zbyt mało komunikatywna dla Zachodu w tym, co stare i zbyt wtórna i mało oryginalna w tym, co nowe. Na dobre weszła więc Bułgaria do Europy dopiero za pośrednictwem obozu socjalistycznego - tak pod względem ekonomicznym, jak i kulturalnym. I tak oto dotarliśmy do sedna sprawy.
Każdy z krajów socjalistycznych zrobił w ostatnim ćwierćwieczu podobną karierę: stosunkowo niski punkt wyjścia, rewolucyjne przeobrażenia, trudne początki, potem pięcie się wzwyż wedle krzywej wskaźników produkcyjnych. Sami znamy to z własnego podwórka i po trosze jesteśmy zblazowani głębią przemian i doniosłością sukcesów.
To jednak, co obserwować możemy w Bułgarii, jest szczególnym przykładem kariery małego kraju, który zaczynał niemal od zera i dzięki pomocy byłego Związku Radzieckiego oraz innych, lepiej wówczas rozwiniętych krajów socjalistycznych zdołał w szybkim tempie dogonić owe kraje i dotrzymywać im obecnie kroku w marszu do dalszych przeobrażeń.
Bułgaria
Poznaj Bułgarię
- Architektura
- Górskie wędrówki
- Historia
- Język i wymowa
- Krajobraz
- Morze Czarne
- Plaże
- Pogoda i klimat
- Rozwój i przeobrażenia
- Informacje praktyczne
- Ciekawe trasy
- Zabytki
- Parki narodowe
- Góry i niziny
- Ciekawe miejsca
- Kuchnia bułgarska