Nesebyr

Miasteczko początkowo znane było pod tracką nazwą Menabria (Miasto Menasa - trackiego króla). Archeolodzy odnaleźli tu ślady zabudowań, ceramikę i kamienne kotwice pochodzące z późnej epoki brązu i wczesnej epoki żelaza. Mury twierdzy i jej brama poświadczają, że pierwotna osada urosła do rozmiarów miasta. Plan, materiały i techniki wznoszenia obiektów powalają przypuszczać, że powstała przed przybyciem greckich kolonistów u schyłku VI w. p.n.e. Miasto stało się znane jako polis po 510 r. p.n.e. Działo się to wtedy, gdy napływ osadników doryckich państw-miast był najsilniejszy, aż w końcu zaważył na uformowaniu nowej populacji miasta. Wówczas pojawiła się też nazwa Mesambria. Mury obronne polis wzniesiono w V-VI w. p.n.e. na litej skale. Dziś sięgają one 4-7 metrów głębokości z trzech stron półwyspu.

Miasto zbudowano na tarasach umocnionych pomysłowo zaprojektowanymi murami przyporowymi z ciosów kamiennych. Zachowały one część fortyfikacji trackich w porcie od północnego zachodu. Odnaleziono tam też świątynię Zeusa. Inny taras - również ufortyfikowany i wsparty murem przyporowym - górował nad południowym portem, któremu patronował Apollo. Rzuty odsłoniętych zabudowań wskazuj ą na ortogonalny (prostopadły) układ ulic miasta z akweduktem (z V w. p.n.e.), agorą otoczoną portykami, różnorodnymi świątyniami, teatrem, gimnazjum i innymi obiektami użyteczności publicznej. Lokalizacja i flota Mesambrii szybko sprawiły, że miasto stało się jednym z najzamożniej szych centrów handlowych - utrzymywano kontakty nie tylko z ośrodkami czarnomorskimi. Mesambria bogaciła się także, pośrednicząc w wymianie pomiędzy plemionami trackimi a greckimi miastami.

Rzymscy zdobywcy Bałkanów opanowali Morze Czarne w ciągu I w. p.n.e. Aby uniknąć zniszczenia, spalenia i złupienia, co spotkało pobliską Apollonię (Sozopol), mieszkańcy przekazali klucze do bram miasta rzymskiemu dowódcy, Lucullusowi.
Tym samym miasto wcielone zostało do Cesarstwa Rzymskiego (początek I w. n.e.). Jego nazwę zmieniono na Mesembria, a później raz jeszcze na Mesemwria.

W nowej sytuacji miasto odcięte było od głównych szlaków handlowych cesarstwa trwało w izolowanym nieco regionie na rubieżach państwa. Odzyskało swe strategiczne dla handlu znaczenie dopiero po rozpadzie cesarstwa na część rzymską i bizantyjską (395 r.), stając się łotym Mostem pomiędzy Wschodem a Zachodem. Był to dla miasta złoty wiek. Mesemwrię ponownie otoczono silnymi obwarowaniami - wjazd flankowały dwie pentagonalne baszty, a północnym i południowym brzegiem biegły grube mury wzmocnione jeszcze basztami. Jednak najwspanialszymi pamiątkami wczesnego okresu bizantyńskiego (V-VI w. n.e.) pozostają tutejsze bazyliki - arcydzieła sztuki chrześcijańskiej w Bułgarii.

Miasto osiągnęło metropolitalny charakter z początkiem VI w., wraz z powstawaniem wielu cerkwi fundowanych przez kupców i dostojników na dowód bujnie rozwijającej się kultury i gospodarki. Zaczęły też napływać tu bezcenne dzieła sztuki, kosztowne tkaniny, naczynia, wyroby rzemieślnicze. Coraz więcej i coraz wspanialsze okręty przybijały do portów.
Poważnych zniszczeń doznała Mesemwria podczas najazdu bułgarskiego chana Kruma (803-814), który zdobył ją w 812r. Z końcem IX w. Bułgarzy odbudowali w pełni obronny system miasta. Zmienił się również zdecydowanie skład jego mieszkańców - większość uzyskali Bułgarzy i Słowianie. Ponowny okres prosperity przypadł na czas panowania bułgarskiego cara Iwana Aleksandra (1331-71). Wtedy Nesebyr rozkwitł i stał się jednym z największych i najpiękniejszych miast kraju. Spotykali się tu kupcy m.in. z Dubrownika, Wenecji i Genui. Trudniejsze czasy nastały od 2. pół. XIV w., gdy książę Savoy na czele swych rycerzy splądrował Nesebyr, poza tym jeszcze dwukrotnie miasto najechały wojska tureckie. W 1441 r. jeden z ostatnich cesarzy Bizancjum zbiegł do Nesebyru, ożenił się z córką miejscowego dostojnika i osiedlił się tu na stałe. W 1445 r. okręty burgundzkie zarzuciły kotwice w porcie, a w 1452 r. specjalnym dekretem cesarza bizantyńskiego miasto zostało podarowane hetmanowi węgierskiemu Janowi Hunyadyemu. Ostatecznie w 1453 r. Nesebyr dostał się pod zwierzchnictwo tureckie i pozostawał pod nim przez 500 lat. Z okresu tureckiego pozostały niezwykle skąpe zapiski o dziejach miasta.

W następstwie podboju Nesebyr był systematycznie rabowany i dewastowany, a najpiękniejsze cerkwie zamieniono na meczety. Mieszkańcy stopniowo zaadaptowali się do nowych warunków, a z czasem zyskali nawet przywileje dotyczące handlu morskiego, produkcji wina i budowy niewielkich okrętów. Odzyskali również dawne szlaki i powiązania handlowe, głównie z wybrzeżem adriatyckim. Wzniesiono nowe cerkwie, m.in. św. Spasa, powstały warsztaty ikono-pisów. Mimo długotrwałej okupacji tureckiej obywatele miasta zdołali zachować odrębną tożsamość i osiągnąć znaczny poziom duchowego rozwoju.

Po okresie bułgarskiego odrodzenia narodowego w XIX w. miasto znów rozkwitło handlem i rzemiosłem, a ubogie chatki zastąpiły wygodne domostwa. Nesebyr aż do 1934 r. nosił starą nazwę Mesemwrija. Stare miasto w 1956 r. w całości zadeklarowano jako zabytek narodowy, a w 1983 r. wpisane na Listę światowego dziedzictwa kulturalnego i przyrodniczego UNESCO.

  • Komentarze i opinie
  • Brak komentarzy na forum, możesz być pierwszą osobą rozpoczynającą temat
Strona korzysta z plików Cookies zgodnie z ustawieniami Twojej przeglądarki. [ok]